1,274 views

Η ανάπτυξη της «βιομηχανίας παραγωγής παικτών» έχει μπει σε πρώτο πλάνο στο αγγλικό ποδόσφαιρο και το μοντέλο «Elite Player Performance Plan (EPPP)» έχει αρχίσει ήδη να αποδίδει τους πρώτους «καρπούς», αλλάζοντας τα δεδομένα στον χώρο των ακαδημιών. Με τη βοήθεια του physio της Milwall, Αλέξανδρου Στεφανάκη, σας παρουσιάζουμε τον κόσμο των αγγλικών ακαδημιών.

 

Βλέποντας κανείς το ρόστερ της εθνικής Αγγλίας (συμπεριλαμβανομένων και των απουσιών) εύκολα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τo ταλέντο αφθονεί. Νέοι ποδοσφαιριστές, με φιλοδοξίες, με σπουδαία χαρακτηριστικά και με ταβάνι τον ουρανό, καθώς ήδη θεωρούνται «πρώτα βιολιά» στην ομάδα τους από τα πρώτα τους κιόλας χρόνια στο αγγλικό ποδόσφαιρο.

Πρώτα οι Sterling, Rashford, Lingard, Alexnader-Arnold, έπειτα οι Sancho, Mount, Abraham, Bellingham, Rice, Mings, James και άλλοι τόσοι (πιστέψτε με είναι πολλοί) έχουν μπει «φουριόζοι» στα αγγλικά και ευρωπαϊκά γήπεδα.

Μια φουρνιά Άγγλων ποδοσφαιριστών που πληρούν τις προδιαγραφές για να αγωνιστούν στο υψηλότερο επίπεδο, κοστολογούνται πανάκριβα και δεν έχουν σχεδόν τίποτα να ζηλέψουν από τους μεγάλους (ηλικιακά) ποδοσφαιριστές που έρχονται ως μεταγραφές στο Νησί.

Κοινό τους χαρακτηριστικό; Είναι όλοι απόφοιτοι της ίδιας ακαδημίας! Μπορεί να «ξεπετάχτηκαν» από διαφορετικούς συλλόγους ο καθένας, όμως το σύστημα που διαμόρφωσε η Premier League για να ενισχύσει τον ντόπιο ποδοσφαιριστή, να τον εξελίξει και να τον φέρει στο προσκήνιο είναι ένα, ενιαίο και έχει όνομα: Elite Player Performance Plan (EPPP).

 

«Απόφοιτοι» του Elite Player Performance Plan

 

Κακά τα ψέματα, όσα χρήματα κι αν διαθέτουν οι ομάδες κάθε χρόνο για μεταγραφές από το εξωτερικό, η ανάγκη για την ανάπτυξη και την βελτίωση των ντόπιων ποδοσφαιριστών αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για το ποδόσφαιρο της χώρας. Στόχος λοιπόν των Άγγλων με τη δημιουργία αυτού του πλάνου, ήταν η ενίσχυση του κάθε νέου ποδοσφαιριστή ξεχωριστά, με μια προσέγγιση προσωποκεντρική, με τον παίκτη δηλαδή να βρίσκεται στο επίκεντρο.

«Η φιλοσοφία που υπάρχει στην Αγγλία γύρω από τις ακαδημίες είναι τελείως διαφορετική από πολλές χώρες της Ευρώπης.

Στην Ελλάδα για παράδειγμα, καλλιεργείται και ενισχύεται ο ανταγωνισμός, μέσω των πρωταθλημάτων των αναπτυξιακών ομάδων.

 Στην Αγγλία δεν σε ενδιαφέρει καν ο αντίπαλος, όλα τα παιχνίδια είναι “φιλικά”.Στο επίκεντρο είναι η προσωπική ανάπτυξη κάθε ποδοσφαιριστή ξεχωριστά και όλο το σύστημα κινείται γύρω από αυτό», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος Στεφανάκης, ο οποίος είναι επικεφαλής στο κομμάτι του Physio στις ακαδημίες της Milwall.

Ποιο είναι λοιπόν το μοντέλο που έχει αλλάξει τα δεδομένα στο αγγλικό και στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο και έχει δημιουργήσει ιδανικές συνθήκες για την ανάδειξη των νέων, ντόπιων ποδοσφαιριστών;

Το Elite Player Performance Plan (EPPP) μπήκε στη ζωή των Άγγλων το 2012, όταν η Premier League, οι σύλλογοι, οι παράγοντες της αγγλικής ομοσπονδίας (FA) και άλλοι άνθρωποι από τον χώρο του ποδοσφαίρου, «τα βάλανε κάτω» και αποφάσισαν ότι πρέπει να δώσουν βάση στο εγχώριο ταλέντο. Βλέπετε, η κυριαρχία των Καταλανών (La Masia) στο κομμάτι των ακαδημιών δεν πέρασε απαρατήρητη από την… γενέτειρα του ποδοσφαίρου, Αγγλία.

 

• Τα ηλικιακά «σκαλοπάτια»

Το EPPP έχει τρεις φάσεις:

  1. Foundation, δηλαδή τα θεμέλια (Από τα τμήματα Under-9 μέχρι Under-11), εκεί όπου ο παίκτης μαθαίνει τα βασικά του ποδοσφαίρου. Πολλές επαφές με τη μπάλα, εξοικείωση με τα οδηγήματα, τις υποδοχές και παιχνίδια σε μικρό χώρο χωρίς θέσεις. Σε αυτό το επίπεδο δεν υπάρχουν θέσεις.
  2. Youth Development, δηλαδή ανάπτυξη των ποδοσφαιριστών σε νεαρή ηλικία (Από την Under-12 μέχρι την Under-16). Σε αυτό το σημείο οι παίκτες αρχίζουν να μαθαίνουν τις θέσεις στο ποδόσφαιρο, να αντιλαμβάνονται τα συστήματα και να μπαίνουν σε ένα «καλούπι». Περιλαμβάνει αγώνες σε γήπεδα 9χ9 και 11χ11.
  3. Professional Development, δηλαδή την ανάπτυξη των ποδοσφαιριστών σε επαγγελματικό επίπεδο (Από την Under-17 μέχρι την Under-23). Σε αυτή τη φάση, ξεχωρίζουν ουσιαστικά οι ποδοσφαιριστές που θα κάνουν συμβόλαιο και θα γίνουν επαγγελματίες από αυτούς που δεν θα τα καταφέρουν. Συνήθως, οι ομάδες χρησιμοποιούν την U23 περισσότερο ως «δεύτερη ομάδα» και λιγότερο ως αναπτυξιακό τμήμα, όμως δεν χάνει την εκπαιδευτική του μορφή.

«Κύριος στόχος του συστήματος είναι η προσωπική ανάπτυξη του κάθε παίχτη, δηλαδή ο κάθε ποδοσφαιριστής να φτάσει στην καλύτερη δυνατή απόδοσή του, ασχέτως από το τι θα κάνει η ομάδα. Πρόκειται για ένα πιο πρωτοποριακό πλάνο που έχει προκύψει μέσα από έρευνες, οι οποίες αποδεικνύουν ότι μέχρι την ηλικία των 16, ένα παιδί δεν αντιλαμβάνεται τόσο την ανταγωνιστικότητα. Αν ωθούν τα παιδιά να επικεντρωθούν εκεί, τότε χάνουν το σημαντικό κομμάτι της ανάπτυξης των skills του», λέει ο κ. Στεφανάκης.

 

 

Βασική επιδίωξη κάθε ποδοσφαιριστή είναι η αυτοβελτίωση, ενώ και η προσπάθεια πάντων έγκειται στην τελειοποίηση της απόδοσης κάθε παίκτη. Πολλοί όμως θα αναρωτιούνται: Δεν είναι σα να μπαίνει ο παίκτης (η μονάδα) πάνω από την ομάδα; Δεν είναι σα να «σβήνονται» τα ονόματα των ομάδων και οι παίκτες να ανταγωνίζονται απλά τον εαυτό τους; Τι επίδραση έχει αυτό στην ομαδικότητά τους;

Όπως μας λέει ο κ. Στεφανάκης: «Οι εποχές έχουν αλλάξει. Δεν υπάρχει πλέον αυτό που υπήρχε παλιότερα όσον αφορά το δέσιμο του παίκτη με την ομάδα του. Πλέον οι ποδοσφαιριστές είναι περισσότερο επαγγελματίες. Η ομαδικότητα όμως έχει να κάνει με τον χαρακτήρα του ατόμου. Για παράδειγμα βλέπουμε τον Milner να θυσιάζεται για την ομάδα και να παίζει όπου του ζητάει ο Klopp, ενώ δεν είναι παιδί της Liverpool.

Άλλωστε, στις εγκαταστάσεις μας, υπάρχει και η φράση του μεγάλου Johan Cruyff σχετικά με την ομαδικότητα: Σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου ο κάθε παίχτης έχει τη μπάλα για τρία λεπτά, έτσι, το πιο σημαντικό πράγμα είναι το τι κάνεις στα 87 λεπτά που δεν έχεις την μπάλα. Φυσικά και οι προπονητές ζητάνε από τα παιδιά να παίζουν ομαδικά».

Ουσιαστικά λοιπόν, η Premier League «αφαιρεί» τα brand name από τον χώρο των ακαδημιών, χωρίς να καταλύει τον όρο της ομαδικότητας. Έτσι κερδίζουν όλοι: Το αγγλικό ποδόσφαιρο γιατί παράγει δικό του προϊόν, οι ομάδες γιατί έχουν υπηρεσίες υψηλής ποιότητας με κονδύλια της Premier League και ταυτόχρονα έχουν έσοδα από πιθανές πωλήσεις και τέλος οι ποδοσφαιριστές, οι οποίοι λαμβάνουν την καλύτερη δυνατή φροντίδα.

 

 

• Οι τέσσερις άξονες της (εκ)παίδευσης

To Τμήμα Ποδοσφαιρικής Ανάπτυξης της Premier League ορίζει τη λειτουργία του με βάση τέσσερις παράγοντες:

  • Games Programme

Περιλαμβάνει όλες τις αγωνιστικές δραστηριότητες από την U9 μέχρι την U23. Γίνονται περισσότεροι από 10.000 αγώνες και διεξάγονται 212 φεστιβάλ και τουρνουά ποδοσφαίρου ετησίως, τα οποία ξεκινάνε από αγώνες 5χ5, 6χ6 κοκ και αγώνες σάλας στις μικρότερες ηλικίες και φτάνουν μέχρι την Premier League 2, δηλαδή την Premier League νέων.

Μέσα από όλα αυτά τα «σκαλοπάτια», στόχος είναι να γίνει η ομαλή μετάβαση από τις ακαδημίες στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Να σημειωθεί ότι από νεαρή ηλικία ακόμα, οι ομάδες παίρνουν μέρος σε διεθνή τουρνουά και ταξιδεύουν ανά την Ευρώπη για να παίξουν ποδόσφαιρο και με ξένες ομάδες.

  • Education

Ναι καλά διαβάσατε! Η Premier League φροντίζει για την εκπαίδευση κάθε ποδοσφαιριστή. Υπάρχει ένα ολόκληρο εκπαιδευτικό σύστημα, με στόχο την πνευματική καλλιέργεια των ποδοσφαιριστών που θα είναι πρώτα από όλα άνθρωποι μορφωμένοι, σκεπτόμενοι και με ανεπτυγμένη την κριτική ικανότητα και έπειτα αθλητές. Τα παιδιά εξετάζονται σε τέσσερα βασικά μαθήματα και με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζουν ένα απολυτήριο.

  • Coaching

Φανταστείτε μια μικρή ακαδημία προπονητικής που μέσα από διάφορα προγράμματα «παράγει» προπονητές ποδοσφαίρου, έτοιμους να χωθούν στην αγορά εργασίας των αγγλικών γηπέδων. Αξιοσημείωτο είναι ότι η Premier League φροντίζει σε αυτή την εκπαίδευση να συμμετέχουν πολλοί άνθρωποι από μειονότητες, μετανάστες, αλλά και γυναίκες, υποστηρίζοντας στην πράξη την έννοια της ισότητας.

«Ένα ποσοστό 50% -στην καλύτερη περίπτωση- των παικτών καταφέρνει να υπογράψει επαγγελματικό συμβόλαιο. Βέβαια, υπάρχει πρόβλεψη για την επαγγελματική κατάρτιση και των παιδιών που δεν τα καταφέρνουν να γίνουν επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, καθώς τους δίνεται η ευκαιρία να ακολουθήσουν τον δρόμο της προπονητικής, της φυσικοθεραπείας, της διαιτησίας.

Υπάρχει η ανάλογη εκπαίδευση για όποιο παιδί το επιθυμεί σε κάθε ομάδα, ενώ τους παρέχονται και οι απαραίτητες διαπιστεύσεις για να ασκήσουν αυτά τα επαγγέλματα. Και στην ομάδα μας υπάρχουν πολλά παραδείγματα παικτών που τελικά έγιναν φυσιοθεραπευτές, γυμναστές, προπονητές κτλ.», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος Στεφανάκης.

  • Elite Performance

Περιλαμβάνει μια σειρά από προγράμματα (τουρνουά, πρωταθλήματα) μέσω των οποίων οι ποδοσφαιριστές θα καταφέρουν να αναπτυχθούν τόσο ποδοσφαιρικά όσο και σωματικά. Ειδικοί γυμναστές, προπονητές και μάνατζερ έρχονται σε επαφή με τις ακαδημίες των συλλόγων και προσπαθούν να τους βοηθήσουν με χρήσιμες συμβουλές, δείχνοντας τους τη σωστή κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουν τόσο οι ομάδες όσο και οι ποδοσφαιριστές, ώστε να αναδειχθούν όσο περισσότερο γίνεται οι ντόπιοι παίκτες.

 

 

Φυσικά, δεν ανήκουν όλες οι ομάδες στην ίδια κατηγορία. Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες δυναμικότητας, οι οποίες δεν σχετίζονται με την κατηγορία στην οποία αγωνίζεται η πρώτη ομάδα. Κριτήρια για την κατηγοριοποίηση είναι περισσότεροι από δέκα παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους, οι εγκαταστάσεις και οι δομές, οι προπονητές, η εκπαίδευση και άλλα. Όσο πιο ψηλά στην ιεραρχία τόσο περισσότερα κονδύλια λαμβάνουν από την Premier League, η οποία κάνει μια τεράστια επένδυση για να στηρίξει αυτήν την προσπάθεια.

 

 

• Ενστάσεις και προβλήματα

Ενστάσεις κατά του τρόπου λειτουργίας του Elite Player Performance Plan έχουν εκφραστεί κυρίως από συλλόγους μικρότερων κατηγοριών. Πιο συγκεκριμένα, μερικές ομάδες θεωρούν ότι με αυτό το σύστημα ευνοούνται περισσότεροι οι μεγάλοι σύλλογοι, τόσο από τα μεγάλα κονδύλια που απορροφούν, όσο και από το γεγονός ότι μπορούν πολύ εύκολα να παίρνουν ταλαντούχους ποδοσφαιριστές από ομάδες μικρότερων κατηγοριών.

Αντιθέτως, οι σύλλογοι που βρίσκονται στο Category 3 και 4 δυσκολεύονται να αγοράσουν νέους ποδοσφαιριστές για τις ακαδημίες τους και αναγκαστικά αρκούνται στα «ταλέντα» που ξεπετάγονται από ομάδες τοπικού.

Αυτό συμβαίνει γιατί με το νέο σύστημα έχει αλλάξει ο τρόπος που κοστολογούνται οι νέοι ποδοσφαιριστές. Ενώ παλιότερα υπήρχαν τα υποκειμενικά κριτήρια κάθε συλλόγου και η διαπραγμάτευση ανάμεσα στην πλευρά του νέου παίκτη και της ομάδας, πλέον η Premier League έχει θέσει αντικειμενικά κριτήρια για την αξία όλων των ποδοσφαιριστών. Αυτό κάνει την αποστολή των «μικρότερων» συλλόγων ακόμα πιο δύσκολη.

Δείτε ενδεικτικά την κοστολόγηση των νεαρών ποδοσφαιριστών σύμφωνα με τα κριτήρια της Premier League:

Ηλικία
Ετήσιος μισθός
aged 9–11 £3,000
aged 12–16 £12,500 – £40,000 (ανάλογα την κατηγορία της ακαδημίας)

Η κοστολόγηση των νεαρών παικτών ανάλογα με τις συμμετοχές τους στην πρώτη ομάδα:

Συμμετοχές
Premier League
Championship
League One
League Two
10 £150,000 £25,000 £10,000 £5,000
20 £300,000 £50,000 £20,000 £10,000
30 £450,000 £75,000 £30,000 £15,000
40 £600,000 £100,000 £40,000 £20,000
50 £750,000 £125,000 £50,000 £25,000
60 £900,000 £150,000 £60,000 £30,000
70 £1,000,000 £175,000 £70,000 £35,000
80 £1,100,000 £200,000 £80,000 £40,000
90 £1,200,000 £225,000 £90,000 £45,000
100 £1,300,000 £250,000 £100,000 £50,000

 

Έτσι, πολλές ομάδες που διαθέτουν ακαδημίες τέταρτης κατηγορίας έχουν αναγκαστεί να «βάλουν λουκέτο» στα αναπτυξιακά τμήματά τους ή να τα θέσουν εκτός συστήματος EPPP, με πρόσφατο παράδειγμα αυτό της Huddersfield.

Ένα ακόμα πρόβλημα που προέκυψε με τη δημιουργία του EPPP είναι η δυσκολία διαχείρισης του ανταγωνισμού από την πλευρά των παιδιών. Μέσα σε ένα τόσο ανταγωνιστικό περιβάλλον, τα παιδιά πολλές φορές δεν αντέχουν την πίεση, πόσο μάλλον όταν νιώθουν την απόρριψη από κάποιον σύλλογο.

Παρά τη συνεχή επιτήρηση τους από ψυχολόγους έχουν παρατηρηθεί πολλά περιστατικά ψυχικής κατάρρευσης νέων ποδοσφαιριστών, με αποκορύφωμα την αυτοκτονία του 18χρονου Jeremy Wisten που συγκλόνισε την αγγλική κοινωνία (δείτε εδώ).

• Συμπέρασμα

Το οικοδόμημα που προσπαθούν να χτίσουν οι Άγγλοι γύρω από τις ακαδημίες τους εμπεριέχει επιστημονική γνώση, τεχνοτροπία, κοινωνικό πρόσωπο, εκπαιδευτικό χαρακτήρα, επαγγελματικό προσανατολισμό και έχει αρχίσει ήδη να αποδίδει, με το αγγλικό ταλέντο να διαχέεται σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η προσωποκεντρική προσέγγιση φαίνεται να είναι το παρόν και το μέλλον στο χώρο των ακαδημιών και η «επανάσταση» που έχει επέλθει στα αναπτυξιακά τμήματα, μεταφέρεται με εκκωφαντικό τρόπο και στον χώρο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου.

Άλλωστε, ο μεγαλύτερος καθρέφτης του EPPP δεν είναι άλλος από την εθνική Αγγλίας, η οποία μοιάζει να μην έχει ταβάνι, κι ας μη διαθέτει τα ονόματα του παρελθόντος. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάει κανείς ότι πρόκειται για ένα σύστημα «χτισμένο» πάνω σε παιδιά και οι ισορροπίες κρέμονται πάντα σε μια κλωστή, μια κλωστή που δεν πρέπει να κόβεται.

Leave a Reply