Παίξε ποδόσφαιρο σαν «γυναικούλα», δεν είναι πια κακό

Το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών τελείωσε και για πρώτη ίσως φορά ανάγκασε τα διεθνή μέσα να ασχοληθούν εκτενώς με την θηλυκή πλευρά του αθλήματος. Τα κείμενα στοχευμένα και τεκμηριωμένα, όμως οι αντιδράσεις μαζικές, αυθαίρετες και σεξιστικές. Αν είσαι πραγματικός άνδρας όμως, τι ακριβώς σε ενοχλεί στο γυναικείο ποδόσφαιρο;

 

Μια σύντομη νοητική περιήγηση στον χώρο του ποδοσφαίρου αρκεί για να σε πείσει για την macho φύση του. Δεν μπορείς εύκολα να το συνηδειτοποιήσεις, όμως πρόκειται για το πλέον στερεοτυπικό σπορ, που καθιστά την υποβόσκουσα σεξιστική διάθεση σαν μια αυταπόδεικτη πραγματικότητα. Οπαδοί, ποδοσφαιριστές, προπονητές και διοικούντες, χωρίς να το αντιληφθούν, φέρονται στο άθλημα σαν να προβάλλεται σε κλειστές ανδρικές λέσχες, «ιερά» άβατα για γυναίκες και σχολιαρόπαιδα, που πρέπει να αντιληφθούν εσφαλμένα την ταυτοσημία του ανδροκρατούμενου με το αποκλειστικά ανδρικό.

«Ο σεξισμός και ο ρατσισμός είναι παράλληλα προβλήματα. Μπορείς να τα συγκρίνεις με αρκετούς τρόπους, όμως δεν είναι ακριβώς τα ίδια. Πάντως αμφότερα είναι συμπτώματα που συναντάς μέσα στην δομή της υπεροχής των λευκών ανδρών», με αυτά τα λόγια η πασίγνωστη Μεξικανή ζωγράφος, Frida Kahlo, είχε περιγράψει ογδόντα χρόνια πριν αυτές τις δύο συγγενείς κοινωνικές «ασθένειες». Ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί κανείς με την παραπάνω διατύπωση, οφείλει να παραδεχθεί την «παραλληλότητα» των δύο όρων.

 

women football

 

Μάλιστα το ίδιο το ποδόσφαιρο μπορεί να προσφέρει ένα άριστο παράδειγμα σύγκρισης. Όπως είναι ευρέως γνωστό το κίνημα του ρατσισμού και του ναζισμού στηρίχθηκαν σε μία φαινομενικά επιστημονική βάση περί πνευματικής ανωτερότητας της άρειας φυλής και υποβιβασμού του Αφρικανού νέγρου σε διαφορετικό είδος ζώου (!), που απλά συγγένευε με τον άνθρωπο. Δεν αποτελεί προϊόν φαντασίας, αλλά περιεχόμενο επιστημονικών τευχών του 1780. Σε μία παρόμοια διάθεση το 1921, η FA προβάλλοντας ως απόδειξη το ψευδοεπιστημονικό περιοδικό Footbal Special and Sporting Pictorial, που βάσει ιατρικής έρευνας θεωρούσε επιβλαβές το ποδόσφαιρο για το μυοσκελετικό και αναπαραγωγικό σύστημα των κοριτσιών, απαγόρευσε την χρησιμοποίηση γηπέδων για αγώνες θηλέων και ανακύρηξε το άθλημα ακατάλληλο για γυναίκες!

Ποια όμως η ανάγκη να συμβεί κάτι τέτοιο; Η απάντηση φυσικά βρίσκεται στο παρελθόν και την απαρχή του ποδοσφαίρου. Με την άνοδο της δημοφιλίας του αθλήματος σε όλη την Βρετανία περί το 1890, η μπάλα άρχισε να αποτελεί την συχνότερη ασχολία στα διαλείμματα των σχολικών μαθημάτων, των εργασιών στην βιομηχανία και των σπιτικών διακοπών. Η πατριαρχική οικογένεια ευνόησε την ταχύτερη δημιουργία ανδρικών συλλόγων, όμως ποτέ δεν σκέφτηκε να απαγορέψει την ενασχόληση των γυναικών με αυτό. Τα κορίτσια μάλιστα ευνοημένα από την πρόωρη ανάπτυξη στο δημοτικό και το γυμνάσιο δεν ήταν λίγες φορές που διακρίθηκαν και πρωτοστάτησαν, φέρνοντας γρήγορα σκέψεις για δημιουργία μεικτών ομάδων.

 

women football

 

Μέχρι το εγχείρημα να γίνει πραγματικότητα, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος διέκοψε απρόσκοπτα την εκτόξευση του ποδοσφαίρου, με την πλειοψηφία των ανδρών να αγωνίζεται πια σε φονικά πεδία μάχης και όχι σε γήπεδα. Το άθλημα φυσικά πίσω στην πατρίδα δεν ξεχάστηκε και με αφορμή την οικονομική ενίσχυση των ένοπλων δυνάμεων, αρκετοί αγώνες μεταξύ ερασιτεχνικών γυναικείων σωματείων διοργανώθηκαν, με μία αναμέτρηση στο «Goodison Park» το 1920 να προσελκύει περί τους 53,000 θεατές -το γήπεδο χωράει 39,000 καθούμενους-, με περισσότερους από 13,000 ακόμα να μένουν εκτός σταδίου λόγω διαθεσιμότητας!

«Συμπτωματικά» η χειμερία νάρκη που η FA επέβαλε στο γυναικείο ποδόσφαιρο έναν χρόνο αργότερα κράτησε 50 (!) χρόνια και εντελώς πετυχημένα ατόνησε το ενδιαφέρον και εκμηδένισε την ισχύ του «αδύναμου» φύλου στο άθλημα. Επίσημα ο πρώτος γυναικείος σύλλογος θα δημιουργηθεί το 1971 -90 χρόνια σχεδόν μετά τον αντίστοιχο ανδρικό- και η εξέλιξη θα ξεκινήσει με αργούς, σχεδόν ανεπαίσθητους ρυθμούς. Στους πρώτους επίσημους γυναικείους αγώνες τα δοκάρια θα βάφονται ροζ και έξω από τα γήπεδα θα ανοίγουν Beauty Salons! Μέχρι οι FIFA και UEFA να νοιαστούν για την καθολικότητα του αθλήματος στις αρχές του 2000, παρέχοντας μεγαλύτερα ποσά, διαφημιστικές καμπάνιες και διοργανώσεις στα ανδρικά πρότυπα, το γυναικείο ποδόσφαιρο έχει πάρει την μορφή ενός ανίσχυρου, καχεκτικού και πλήρως εξαρτώμενου μικρού «αδερφού» του κανονικού «παντελονάτου» σπορ!