Ξένοι σε μία ξένη χώρα: Το ποδόσφαιρο των ΗΠΑ (Μέρος Α’)

Στην χώρα όπου ο όρος «football» αναφέρεται σε άλλο άθλημα, το μπέιζμπολ με το μπάσκετ είναι τα μεγάλα αφεντικά και το χόκεϊ επί πάγου το τέταρτο κατά σειρά σε δημοτικότητα, το «soccer» προσπαθεί να αποσπάσει κι αυτό ένα κομμάτι από την πίτα των ΗΠΑ. Πέρασε πολλά, γνώρισε ολόκληρες δεκαετίες ανυπαρξίας, όμως το MLS είναι πρότζεκτ που στα 25 του χρόνια γνωρίζει και τη μεγαλύτερη ανάπτυξη.

 

Γυρνάμε τον χρόνο 54 χρόνια πίσω και στην Αγγλία του 1966. Εκεί, όταν τα «Τρία Λιοντάρια» σήκωναν το Παγκόσμιο Κύπελλο στον ουρανό του Wembley, συνέβη κάτι παράδοξο στην άλλη άκρη του Ατλαντικού Ωκεανού. Το Μουντιάλ εκείνης της χρονιάς ήταν το πρώτο που μεταδόθηκε από την τηλεόραση μέσω δορυφόρου και έβαλε την γιορτή του ποδοσφαίρου μέσα σε χιλιάδες σπιτονοικοκυριά. Δόθηκε η ευκαιρία στους κατοίκους των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά να παρακολουθήσουν για πρώτη φορά το «soccer» στην ανώτατη μορφή του. Κανείς όμως περίμενε το ενδιαφέρον και την απήχηση που θα συγκέντρωνε η συγκεκριμένη διοργάνωση στην ήπειρο, με το Μεξικό να είναι η μοναδική χώρα που εκπροσωπούσε την CONCACAF. Το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ βρισκόταν σε άκρως ερασιτεχνικά επίπεδα και αφορούσε κυρίως τα κολλέγια, ενώ ο Καναδάς φυσικά βρισκόταν σε ακόμη πιο πρωτόγονη κατάσταση. Κι όμως, εν έτει 1966, πάνω από ένα εκατομμύριο θεατές παρακολουθούσαν τα παιχνίδια του Μουντιάλ στην Βόρεια Αμερική, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον των Αμερικανών αναλυτών. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα για μία πρώτη προσπάθεια διοργάνωσης πρωταθλήματος, στο οποία θα εισέρχονταν ομάδες οι οποίες δεν θα εκπροσωπούσαν μόνο μια πόλη, αλλά μια ολόκληρη πολιτεία.

 

 

Ένα rewind ακόμη: Πίσω στα 30s οι ΗΠΑ είχαν ήδη συμμετάσχει στα δυο πρώτα Μουντιάλ, κερδίζοντας τότε τις εντυπώσεις παρά το γεγονός ότι αγωνίζονταν αποκλειστικά ερασιτέχνες παίκτες. Για την ακρίβεια, το όλο ποδοσφαιρικό σύστημα λειτουργούσε κατ’ αυτόν τον τρόπο, με την μοναδική εθνική διοργάνωση να είναι το National Challenge Cup στο οποίο συμμετείχαν οι νικήτριες των πολιτειακών πρωταθλημάτων. Ακόμη κατά το Μουντιάλ της Βραζιλίας το 1950, όπου οι υπερφίαλοι Άγγλοι δεν μπορούσαν να συνειδητοποιήσουν πως αποκλείστηκαν από τους ερασιτέχνες των ΗΠΑ, το ποδόσφαιρο ακόμη βρισκόταν στο ίδιο υπανάπτυκτο στάδιο με αυτό της προηγούμενης εικοσαετίας. Ήταν το Παγκόσμιο Κύπελλο της Αγγλίας που έμελλε να αλλάξει ριζικά τον χάρτη του ποδοσφαίρου των Ηνωμένων Πολιτειών.

 

Και εγένετο, NASL

 

Ήδη έναν χρόνο μετά την σπουδαιότερη στιγμή της εθνικής Αγγλίας, η τοπική ομοσπονδία στις ΗΠΑ είχε κάνει τις πρώτες κινήσεις για να εισαχθεί το επαγγελματικό ποδόσφαιρο στην χώρα. Μετά από μια σειρά λανθασμένων κινήσεων και χειρισμών δημιουργήθηκαν δυο επαγγελματικά πρωταθλήματα. Η National Professional Soccer League, και η United Soccer Association. Το πρόβλημα βέβαια ήταν το εξής: Η NPSL δεν ήταν αναγνωρισμένη από την FIFA ως επίσημη διοργάνωση και συνεπώς δεν μπορούσε να καθιερωθεί ως πρώτη κατηγορία. Η δεύτερη -αναγνωρισμένη από την FIFA- , είχε υιοθετήσει ένα περίεργο μοντέλο. Προκειμένου το ποδόσφαιρο να μην παίζεται μόνο με «γνωστούς και φίλους» στις εξέδρες, οι υπεύθυνοι της United Soccer Association, προτίμησαν να διοργανώσουν ένα μίνι πρωτάθλημα δύο μηνών (Μάιος-Ιούλιος), στο οποίο θα συμμετείχαν έμμεσα ομάδες κυρίως από την Ευρώπη, οι οποίες θα δημιουργούσαν τα δικά τους franchise στις ΗΠΑ. Δώδεκα ομάδες εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους, εκ των οποίων δέκα από την Ευρώπη και δύο από την Λατινική Αμερική. Οι Stoke, Sunderland και Wolves δημιούργησαν τις Cleveland Stokers, Vancouver Royal Canadians και Los Angeles Wolves αντίστοιχα. Οι Σκωτσέζικες Aberdeen, Dundee United και Hibernian ίδρυσαν τις Washington Whips, Dallas Tornado και Toronto City παρομοίως, ενώ στον χορό μπήκαν επίσης οι Glentoran και Shamrock Rovers με τις Detroit Rovers και Boston Cougars. Μακριά από της Βρετανικές Νήσους, Cagliari και ADO Den Haag είχαν την δική τους εκπροσώπηση σε Σικάγο και Σαν Φρανσίσκο, ενώ η Βραζιλιάνικη Bangu και η Cerro από την Ουρουγουάη αποτελούσαν τις εκπροσώπους της Λατινικής Αμερικής σε Χιούστον και Νέα Υόρκη. Το τουρνουά ολοκληρώθηκε με σχετική επιτυχία. Για πρώτη φορά ο λαός των ΗΠΑ έδειχνε την συμπάθειά του στο ποδόσφαιρο και πλέον οι βάσεις είχαν μπει στα θεμέλια.

 

 

Προφανώς, το United Soccer Association ήταν μια δίμηνη λύση προκειμένου να διεξαχθεί μια πρόχειρη έρευνα στην απήχηση του «soccer». Το πείραμα ήταν πετυχημένο, οι ομάδες από την Ευρώπη και την Λατινική Αμερική έκαναν το καθήκον τους, αποχώρησαν από την ανάμειξη τους με το ποδόσφαιρο των ΗΠΑ κι αποφασίστηκε δια κοινού USA και NPSL να συγχωνευτούν, δημιουργώντας την National Association Soccer League. Την πρώτη χρονιά 17 ομάδες έλαβαν συμμετοχή, με τους Atlanta Chiefs να είναι οι πρώτοι νικητές. Οι αγώνες μεταδίδονταν ζωντανά από το CBS, ωστόσο η προσέλευση στα γήπεδα ήταν απογοητευτική. Η πρώτη σεζόν έκλεισε με μόλις 4.699 θεατές μέσο όρο. Οι Kansas City Spurs είχαν τον υψηλότερο με 8.510 θεατές και οι Los Angeles Wolves ήταν στην χαμηλότερη θέση με μόλις 2.441. Ο (διπλός) τελικός του πρωταθλήματος ανάμεσα σε Atlanta Chiefs και San Diego Toros είχε και στα δυο παιχνίδια λιγότερο από 25.000 θεατές, στο σύνολο. 9.500 περίπου βρέθηκαν στις εξέδρες του Balboa Stadium του San Diego στην California, ενώ στον επαναληπτικό της Ατλάντα 14,994 θεατές παρακολούθησαν την ομάδα τους να σηκώνει τον τίτλο, σε ένα γήπεδο χωρητικότητας εξήντα χιλιάδων θεατών.

Όπως ήταν λογικό, αυτή η κατάσταση έφερε αναταράξεις στην λίγκα. Οι μαζικές αποχωρήσεις των ομάδων οδήγησαν στην NASL της επόμενης σεζόν να διεξαχθεί με μόλις πέντε(!) ομάδες και λίγο έλειψαν τα πάντα να τιναχθούν στον αέρα. Ο λαός δεν είχε αγκαλιάσει το άθλημα, το CBS αποσύρθηκε από την διεκδίκηση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, αφήνοντας το ποδόσφαιρο της Αμερικής χωρίς τηλεοπτική κάλυψη (κι έσοδα) μέχρι και το 1975. Τα τηλεοπτικά δικαιώματα όμως δεν ήταν το βασικότερο πρόβλημα. Ήταν η έλλειψη συμμετοχών, και στις αρχές του 1970, το NASL προέβη στην πρόσκληση ομάδων από την ημι-επαγγελματική ASL(American Soccer League). Οι Rochester Lancers και Washington Darts έκαναν την αρχή, με τους New York Cosmos, Montreal Olympique και Toronto Metros να ακολουθούν το 1971. Εν συνεχεία προκειμένου να κάνουν το πακέτο ακόμη πιο ελκυστικό, θέσπισαν κανόνες οι οποίοι δεν συμβάδιζαν ακριβώς με το ποδόσφαιρο, αλλά υιοθετήθηκαν μια σειρά από μέτρα τα οποία έμοιαζαν περισσότερο στα κυρίαρχα αθλήματα των ΗΠΑ.

  1. Ο χρόνος μετρούσε προς το μηδέν. Ξεκινώντας αρχικά από τα 90 λεπτά, όσο περνούσε η ώρα του αγώνα, μετρούσε αντίστροφα κάνοντας το λεγόμενο «countdown».

 

  1. Αντί για την κλασσική μεσαία γραμμή της σέντρας, υπήρχαν σε απόσταση 35 μέτρων από το τέρμα, δύο γραμμές οι οποίες καθόριζαν το σημείο από το οποίο μετρούσε ο νόμος του οφσάιντ. Κοινώς, το οφσάιντ μετρούσε σε κάθε παιχνίδι μετά τα 35 μέτρα του γηπέδου της επιτιθέμενης ομάδας.

 

  1. Διαδικασία των πέναλτι στα παιχνίδια που έληγαν ισόπαλα: Επειδή η ισοπαλία δεν άρεσε στους Αμερικάνους, υιοθέτησαν μία μορφή πέναλτι που έμοιαζε περισσότερο σε αυτό του χόκεϊ στον πάγο. Ο επιθετικός, ξεκινώντας από την γραμμή του οφσάιντ, είχε πέντε δευτερόλεπτα να εκτελέσει και να κερδίσει τον αντίπαλο τερματοφύλακα